RUP Kernversterking Tielt-Winge: een gemiste kans?
De gemeente Tielt-Winge heeft de startnota van het RUP Kernversterking gepubliceerd op de gemeentelijke website. Een belangrijk document, want de keuzes die vandaag gemaakt worden, zullen mee bepalen hoe onze gemeente er de komende decennia zal uitzien.
De doelstellingen klinken op het eerste gezicht positief. De gemeente wil de open ruimte beschermen, inzetten op leefbare dorpskernen en inspelen op veranderende woonnoden. Dat zijn ambities die wij volledig onderschrijven.
Maar wie de startnota grondig leest, merkt dat er een fundamentele spanning zit tussen wat men wil bereiken en de manier waarop men dat wil doen.
De gemeente stelt dat bijkomende woonontwikkeling zoveel mogelijk in de kernen moet plaatsvinden. Dat is logisch. Wie de open ruimte wil vrijwaren, moet immers zuinig omspringen met de beschikbare bouwgrond. Nieuwe woningen horen in de eerste plaats thuis in Tielt en Sint-Joris-Winge, dicht bij winkels, scholen, openbaar vervoer en andere voorzieningen.
Toch is de startnota tegelijk terughoudend tegenover precies die woonvormen die kernversterking mogelijk maken. Er wordt sterk de nadruk gelegd op het behoud van de "dorpse schaal", het vrijwaren van "doorzichten" en het tegengaan van "verappartementisering". Daarbij rijst de vraag of men niet te veel vertrekt vanuit een nostalgisch beeld van het dorpje van weleer.
Tielt-Winge van vandaag is immers niet meer het Tielt-Winge van vijftig jaar geleden. Onze samenleving verandert. Er zijn meer alleenstaanden, meer ouderen die kleiner willen wonen en meer jonge gezinnen die op zoek zijn naar een betaalbare eerste woning. Die veranderende woonnoden vragen om een gevarieerd woningaanbod, met ook plaats voor appartementen en compacte woonvormen.
Een dorp is geen openluchtmuseum. Natuurlijk moeten we zorg dragen voor de identiteit en de kwaliteit van onze omgeving. Maar leefbaarheid betekent meer dan het bewaren van een vertrouwd straatbeeld. Een leefbaar dorp is ook een dorp waar jongeren de kans krijgen om in hun eigen gemeente te blijven wonen en waar ouderen kunnen doorstromen naar een aangepaste woning zonder hun vertrouwde omgeving te moeten verlaten.
Wanneer appartementen en andere compacte woonvormen te sterk beperkt worden, heeft dat gevolgen. Er komen minder woningen bij, terwijl de vraag blijft stijgen. Dat kan leiden tot hogere woningprijzen en een moeilijkere toegang tot de woningmarkt voor starters en jonge gezinnen. Tegelijk blijven grotere gezinswoningen langer bezet omdat er onvoldoende alternatieven zijn voor ouderen die kleiner willen wonen.
Bovendien verdwijnt de woonvraag niet wanneer ze onvoldoende in de kern wordt opgevangen. Mensen gaan elders op zoek naar woonmogelijkheden: in lintbebouwing, in nieuwe verkavelingen of in andere gemeenten. Daardoor neemt de druk op de open ruimte juist toe. Dat is precies wat men met dit RUP wil vermijden.
Wij pleiten niet voor bouwen zonder visie of zonder aandacht voor kwaliteit. Integendeel. Nieuwe ontwikkelingen moeten zorgvuldig worden ingepast en rekening houden met hun omgeving. Maar kwaliteit mag geen excuus worden om noodzakelijke keuzes uit de weg te gaan.
Als Tielt en Sint-Joris-Winge hun rol als sterke dorpskernen willen opnemen, zullen zij ook een belangrijk deel van de toekomstige woonvraag moeten opvangen. Dat vraagt een eerlijk debat over wat kernversterking werkelijk betekent. Niet elk appartementsgebouw is een aantasting van het dorpskarakter. Op de juiste plaats kunnen appartementen net bijdragen aan levendige kernen, een groter woningaanbod en een efficiënter ruimtegebruik.
De echte uitdaging bestaat erin om evenwicht te vinden tussen kwaliteit en betaalbaarheid, tussen identiteit en toekomstgericht denken. Wij zijn ervan overtuigd dat dit mogelijk is.
Wij kiezen voor een Tielt-Winge waar open ruimte beschermd wordt door verstandig te verdichten in de kernen. Een gemeente waar jongeren betaalbaar kunnen wonen, waar senioren een aangepast woonaanbod vinden en waar voorzieningen levensvatbaar blijven omdat er voldoende mensen in het centrum wonen.
Kernversterking mag niet uitsluitend gaan over het beschermen van het verleden. Ze moet vooral gaan over het mogelijk maken van de toekomst.
Want een sterk dorp is niet alleen een dorp dat mooi bewaard blijft. Het is vooral een dorp waar mensen, vandaag en morgen, een plaats kunnen vinden om te wonen en te leven.